حكومت بر فضاى نمادین

چه كسى مسئول فضاى نمادین است؟ از دیدگاه آنچه كه اغلب یك دموكراسى غیرقابل كنترل به نظر مى رسد پاسخ هیچ كس و همه كس وسوسه انگیز است. اما در پس پرده تجربه روزانه اینترنتى شما واضح است كه بازیگرانى براى كسب میزانى از كنترل با یكدیگر رقابت مى كنند.موسسات نظارتى همگى جوانب اینترنت را تعیین مى كنند اما اخیراً حوزه اى از نظارت ایننرنتى بسیارى از افراد را به تشویش انداخته است. این حوزه مربوط به سازمانى است كه دامنه ها را در اختیار دیگران قرار مى دهد _ همان نشانى هایى كه در هنگامى كه ما آن لاین هستیم از آنان استفاده مى كنیم.

مسئولیت فراگیر (كلى) در واگذارى نام هاى دامنه در اختیار سازمان اینترنتى نام ها و شماره هاى اختصاص یافته یا ICANN است. این سازمان غیرانتفاعى است و نه تنها دامنه هاى سطح بالایى مانندcom. ،.org را اداره مى كند بلكه مراقبت از خدمات سرویس هاى اصلى را نیز برعهده دارد. ICANN این مسئولیت را از سوى دولت ایالات متحده برعهده گرفته ولى حتى امروزه نیز بسیارى از كشورهاى كمتر توسعه یافته مى گویند كه ICANN، زاده وزارت بازرگانى ایالات متحده است. اما آیا كسانى هستند و یا مى توانند نام ها و نشانى هایى كه ما به صورت آن لاین استفاده مى نماییم را كنترل كنند؟

پروفسور ریچارد كالینز كه آثار زیادى در مورد حاكمیت اینترنتى نوشته است مى گوید كه كشورهاى در حال توسعه قطعاً احساس مى كنند كه از دایره تصمیمات كلیدى كنار گذاشته شده اند.

یكى از چیزهایى كه هم اكنون در حال پیشرفت است مقدمات طولانى اجلاس جهانى جامعه اطلاعاتى است كه در ماه نوامبر در شهر تونس برگزار مى شود. گاى كوئینى كه سالیانى طولانى ناظر فناورى است اذعان دارد كه وضعیت كنونى ضدیت هاى زیادى را ایجاد كرده است.همانگونه كه ریچارد مى گوید براى چنین گردهمایى هایى شما خود را در نقاط گران قیمت دنیا مى یابید.اینجا مكانى است كه بسیارى از كشورهاى فقیرتر احساس مى كنند كه از حقوق خود محروم شده اند و از آنجا كه تعدادى از دیگر بازیگران كوچكتر توان حضور در پنج جلسه متوالى اجلاس را ندارند نیز چنین احساسى دارند. آنها بودجه انجام چنین كارى را ندارند ولى بازیگران بزرگ آن را در اختیار دارند. پروفسور كالینز تصدیق مى نماید كه ایالات متحده احتمالاً توافقات تونس را نادیده خواهد گرفت.

ایالات متحده دست بالا را دارد. این كشور فایل هاى اصلى ریشه، خدمات رسان ها و زیر ساختى كه حقیقتاً در هسته نشانى دهى اینترنتى قرار گرفته است را در مالكیت خود دارد.

از سوى دیگر هنوز در حدود نیمى از كاربران اینترنت دنیا در ایالات متحده هستند. بیشتر باقى ماندگان نیز در اروپاى غربى و ژاپن و مناطق مجاور توسعه یافته آسیایى قرار گرفته اند.براى آن مكان هایى كه بیشترین كاربران اینترنت در آنجا هستند، سیستم جارى كم و بیش خوب و كافى عمل مى كند. اما گاى كوئینى باور ندارد كه سیستم گسستى نداشته و بنابراین بى نیاز از هرگونه ساماندهى است.

وى مى افزاید: آنچه ریچارد مى گوید آن است كه بخش هایى از اینترنت قطعات ضرورى دستگاهى هستند كه به خوبى روغن كارى شده و به راحتى كار مى كنند، اما همانگونه كه ایشان به درستى تمام اشاره كردند، هیچ موتور واحدى در آن وجود ندارد. پست الكترونیكى نابسامان است. بیان این مسئله كار ساده اى نیست.كل سیستم spyware و كنترل هاى آن و سیستم نظارت دولتى بر اینترنت نه تنها نابسامان بلكه پاره پاره است.



• زبان و جهان سوم

اینترنت شبكه اى از شبكه ها است و همگى این شبكه ها براى صحبت كردن با یكدیگر به سخت افزارهایى مانند فیبرنورى، روتر و دیگر تجهیزات نیاز دارند. اما چه كسى دسترسى افراد را به این سخت افزارها كنترل مى كند و بنابراین اینكه چه كسى و به چه قیمتى مى تواند آن لاین باشد یا از شبكه بهره ببرد.اینجا در سطح اولیه بازیگران كلیه شركت هاى بزرگ ارتباطات راه دور قرار گرفته اند كه براى گذاردن كابل هاى داده در زمین هزینه مى كنند. سپس آنها مى توانند از فراهم آورندگان خدمات اینترنتى - ISP- براى پهناى باندى كه استفاده مى كنند هزینه مطالبه نمایند. تصمیم آنان بر انتخاب مكانى كه براى مازه (ستون فقرات) اینترنتى سرمایه گذارى مى كنند تاثیرى مستقیم از لحاظ سرعت ارتباط و هزینه بر ما دارد.

با رقابت قابل ملاحظه اى كه در میان ISPهاى ایالات متحده، اروپا و آسیا جریان دارد میلیون ها كاربر از طریق مازه اینترنتى بسیار سریع از هزینه هاى پایین و سرعت بالا بهره مند هستند.

اما اگر در ناحیه اى خاص مانند آفریقا جمعیت قابل ملاحظه اى از كاربران وجود نداشته باشد سرمایه گذارى نیز صورت نخواهد گرفت. گاى كوئینى تصدیق مى كند كه در اتصال به اینترنت رفتارى غیرمنصفانه نصیب كشورهاى در حال توسعه مى شود كه لزوماً قصور شخص خاصى نیست.آنچه كه باید دریابید این است كه تعداد زیادى از كشورهاى در حال توسعه فاقد شبكه تلفن هستند و ما اینترنت را براساس شبكه تلفنى از سیم هاى مسى یا فیبرنورى در زمین و ایستگاه هاى هدایت رادیویى مایكرویو ساخته ایم.من روستاهاى زیادى را مى شناسم كه ایده داشتن یك و تنها یك كامپیوتر مستلزم نصب تجهیزاتى است كه در اختیار ندارند، آنها امكان تولید الكتریسیته را ندارند.همانگونه كه پروفسور كالینز مى گوید مشكل تنها نبود این امكانات نیست بلكه نبود رقابت نیز است.وى اعتقاد دارد موضوع، رقابت، آزادسازى بازار و فضاسازى براى به میان آمدن راهكارهاى خلاقانه فناورانه (تكنولوژیك) است.

و گاى كوئینى مى افزاید: موضوع دیگرى كه قابل بررسى است پرداختن به زبان انگلیسى در كشور هاى جهان سوم است. این كشورها حس مى كنند كه از حقوق خود محروم شده اند. ما طبیعتاً به زبان انگلیسى صحبت مى كنیم و همگى برنامه هاى كنترلى در اینترنت به زبان انگلیسى نوشته شده اند.

شما اگر انگلیسى روان و عالى نداشته باشید از گردونه آن خارج هستید. نمى توانید بازى كنید و مجبورید بنشینید و بگذارید دیگرى آن را براى شما انجام دهد.



• جنون دات كام

شاید یكى از برجسته ترین تحولات اینترنت، چگونگى تغییر آن از ابزارى كه دانشگاهیان آن را به كار مى گرفته اند به دنیایى است كه هم اكنون در سیطره كسب و كارهاى بزرگ است.

بدیهى است كه جنون دات كام وجود داشته و از میان رفته است اما اكنون كه انتظارات كاربران تعدیل شده و درس ها فراگرفته شده است، بار دیگر اینترنت به عنوان وسیله اى تلقى مى شود كه در كنار اطلاعات، سود نیز ایجاد مى كند.ما در نتیجه شاهد شكل گیرى شركت هاى نام آشناى چند میلیارد دلارى اینترنتى مانند گوگل، یاهو و اى اوال هستیم.ما در برنامه هاى اخیر دیده ایم كه چگونه بازیگران اصلى صحنه وب با ارائه برنامه هاى كمكى رایگان سعى مى كنند نظر ما را به خود جلب كرده و امیدوارند این امر وفادارى مشترى را افزایش داده و باعث تداوم بازگشت ما شود.

اما شركت هایى مانند مایكروسافت كه فراهم آورنده رابط یا ویترین دنیاى اینترنتى ما هستند چطور؟ مایكروسافت براى مدتى مدید نیروى حاكم در فضاى مرورگرها بوده است.

در حالى كه ما اخیراً بازیگران قدیمى و تازه اى را در صحنه مى بینیم كه ثابت مى كنند مى توانند موج هایى ایجاد نمایند ولى آنجا (صحنه رقابت) اقیانوس بزرگى است. مایكروسافت با محصول اینترنت اكسپلورر، هنوز از هر ده مشترى اینترنتى ۹ نفر را در اختیار دارد كه رابط این شركت را تحت سیستم عامل آن به كار مى گیرند.ممكن است افرادى بیل گیتس را متهم كنند كه مى خواهد اینترنت را تصاحب كند ولى او مى گوید خواهان كنترل نیست و تنها مى خواهد بهترین سیستم تحویل اطلاعات را ارائه نماید.

پروفسور كالینز موضوع را اینچنین نمى بیند. او اعتقاد دارد: من گمان نمى كنم كه مایكروسافت، سازمان هاى خبرى، اوراكل، گوگل و سایرین سازمان هایى باشند كه كسى در مورد آنها نگرانى جدى داشته باشد. اما بیایید از این موضوع نهراسیم زیرا ما همچنین موارد بسیار مهمى از دخالت هاى نظارتى موثر را دیده ایم. اما گاى كوئینى اعتقاد دارد: مشكل در این است كه افراد سعى ندارند سطح جاده را در كنترل داشته باشند بلكه موضوع وضع عوارض ترافیكى (جابه جایى اطلاعات) است كه در آن جاده جریان دارد.تا آنجایى كه به مایكروسافت، اوراكل، گوگل و سایرین مربوط مى شود ترافیك بیشتر در اینترنت به معناى كسب درآمد بیشتر از آن است و بنابراین آنان تلاش خواهند كرد تا در چگونگى كاركرد این زیرساخت دخالت نكنند.

آنچه را كه گوگل دریافت تقریباً هیچ كس دیگرى به آن توجه نكرد. این است كه اینترنت یك سیستم تبلیغاتى كه مانند تلویزیون كار مى كند نیست. در تلویزیون ما تصمیم مى گیریم كه چند نفر بیننده داشته باشیم و بر روى بزرگترین بخش آنها تمركز خواهیم كرد، مثلاً این یك مسابقه كریكت است و ما تعداد زیادى بیننده از این جامعه اقتصادى و یا طبقه اجتماعى به دست آورده ایم. شما مى توانید به بیننده اى بگویید نه، من مى دانم امروز صبح چه مى خواهى بخرى زیرا من به عادات تو آشنایى دارم، من تمام پیام هاى پست الكترونیك تو را در اختیار دارم، من تمام پیوند هاى اینترنتى تو و چیزهاى واقع بر روى نوار ابزار برنامه ات را در اختیار دارم و اتفاقاً مى دانم كه هم اكنون به یك فنجان چاى میل دارى و در بالاى صفحه پیوندى به این شرح قرار مى دهد: یك فنجان چاى؟

پروفسور كالینز موافق است كه این كار ایرادى ندارد و در ادامه مى افزاید: من تصور مى كنم كه شما مى توانید آن را به عنوان خدمتى به مشترى در نظر بگیرید. این سیستم زندگى را آسان تر مى كند.مادامى كه افراد بدانند كه این اتفاق رخ مى دهد و موضوع به خوبى معرفى شده باشد و آنان در مورد آنچه در حال رخ دادن است به خوبى مطلع باشند مشكلى وجود نخواهد داشت.